Heilig betekent anders en volmaakt
Heiligheid is een van de centrale eigenschappen van God in de Bijbel. God wordt honderden keren de Heilige genoemd. Hij is volkomen rein, zonder zonde, zonder duisternis en zonder enige verandering in zijn perfectie.
Om heilig te zijn betekent niet alleen moreel goed zijn, maar geheel anders zijn dan de schepping. God staat in een categorie apart. Zijn heerlijkheid overstijgt alles wat wij kunnen vergelijken of begrijpen.
Daarom reageerden profeten en engelen vaak met ontzag en eerbied wanneer zij Gods nabijheid ervoeren. Heiligheid roept niet arrogantie op bij God, maar aanbidding bij de mens die beseft wie tegenover hem staat.
Heiligheid en het volk van God
God roept zijn volk niet alleen tot zich, maar ook tot heiligheid. Hij zegt: Weest heilig, want Ik ben heilig. Dit is geen oproep om zelfstandig perfect te worden, maar om in afhankelijkheid van Hem te leven naar zijn wil.
De heiligheid van God verlicht onze zondigheid. Wanneer Isaïas in de tempel de Heilige Israëls ziet, roept hij uit: Wee mij, want ik ben onrein. Ware ontmoeting met God maakt de mens nederig en open voor zuivering.
Door Christus mogen gelovigen God naderen zonder vergaan. Zijn offer heeft de scheiding weggenomen. De Heilige God maakt een heilig volk, niet door menselijke inspanning alleen, maar door zijn Geest die hen vormt.
"Heilig, heilig, heilig is de HEERE van de legermachten."
Jesaja 6:3
Heiligheid en gerechtigheid
Gods heiligheid en zijn gerechtigheid horen onlosmakelijk bij elkaar. Hij haat het kwaad en zal het uiteindelijk niet ongestraft laten. Tegelijk is zijn heiligheid niet kil, maar gepaard aan liefde en trouw.
In het Oude Testament liet God zijn volk zien dat hij niet licht denkt over afgoderij, onrecht of onreinheid. De wet wees op zijn heilige wil en op de noodzaak van reiniging en verzoening.
Christus is de heilige Middelaar die onze plaats innam. In Hem mogen wij de heilige God aanbidden en tegelijk hoopvol leven, omdat verzoening werkelijk is en heiliging voortgaat tot de dag van Christus.
Aanbidden in geest en waarheid
Wie Gods heiligheid kent, leert Hem niet banaliseren. Gebed wordt eerlijk, ereschuw en verwachtingsvol. Aanbidding is geen show maar eerbiedige naderekomst tot de God die heilig is en toch nabij wil zijn.
De gemeente mag deze heiligheid niet vergeten in een cultuur die alles plat wil maken. Tegelijk mag zij de heiligheid van God niet gebruiken om mensen angst in te boezemen zonder het evangelie van vergeving.
De juiste balans is bijbels: diepe eerbied voor de Heilige, en diepe dankbaarheid voor de Verzoener. Zo leert Gods heiligheid ons zowel te sidderen als te hopen.
Heiligheid die hoop geeft
De Schrift nodigt ons uit om dieper stil te staan bij Gods heiligheid. Dit gebeurt niet in een studeerkamer alleen, maar in gebed, in de gemeente en in de concrete keuzes van het leven. Wie God zoekt, ontdekt dat elke waarheid over Hem ons tegelijk troost en uitdaagt.
Gods heiligheid is geen losstaand thema, maar verbonden met zijn heiligheid, liefde en beloften. Wij mogen Hem niet naar ons beeld vormen, maar ons laten vormen door zijn Woord, ook wanneer dat onze verwachtingen tart of ons tot bekering roept.
In de geschiedenis van Israël en in het leven van Christus zien wij hoe Gods heiligheid zichtbaar wordt in daden van redding, discipline en trouw. De kerk door de eeuwen heeft deze waarheden beleden, niet om alles te verklaren, maar om getrouw te blijven aan wat God over Zichzelf heeft gezegd.
Voor gelovigen vandaag betekent dit nederigheid en hoop tegelijk. Wij kennen God niet volledig, maar wij kennen Hem waarachtig in Christus. Daarom leven wij niet uit angst of ijdelheid, maar uit dankbaarheid en dienst aan de God die ons draagt.